72.000 hoogstammige bomen gekapt in
15 jaar – HELP4Trees interpelleert het Brussels Parlement
De doeltreffende bescherming van bomen blijft versnipperd, onduidelijk en op gewestelijk niveau onvoldoende opgevolgd. Daarom zal het burgercollectief Help4Trees het Parlement op 8 juli om 9.00 uur interpelleren, in de Commissie Leefmilieu en Energie.
#bomen, #milieu, #klimaat, #brusselsparlement, #HELP4Trees, #SaveBrusselsTrees
Brussel, 5 juli 2026 — PERSBERICHT
Op 8 juli om 9.00 uur in het Brussels Parlement zal het burgercollectief HELP4Trees de stem laten horen van een boomrijk erfgoed dat jaar na jaar achteruitgaat, slachtoffer van kapvergunningen, verharding van de bodem en een beleid dat even inefficiënt als ongeorganiseerd is in het licht van de klimaatnoodtoestand. Het collectief, gedragen door de 1009 ondertekenaars van zijn petitie, zal het debat toelichten met een duidelijke vraag en concrete voorstellen, om het boomrijke erfgoed niet langer te behandelen als een variabele van ondergeschikt belang.
Gezien de recente verklaringen die tijdens hittegolven werden afgelegd over de talrijke voordelen van bomen, mogen we ons afvragen waarom er zo veel kapvergunningen worden toegekend. Dit gebeurt zonder globale en coherente gewestelijke visie, en zonder transparante sturing. Na jaren van waarschuwingen vraagt HELP4Trees, in het spoor van andere burgerbewegingen, aan de overheid om eindelijk van intenties naar daden over te gaan.
Een verontrustende vaststelling
Sinds 2010 zijn minstens 72.450 hoogstammige bomen veroordeeld in 15 jaar (2010–2025) op basis van kapvergunningen die in het Brussels Gewest werden afgeleverd, exclusief het Zoniënwoud en exclusief illegale kap. Dat is gemiddeld 3.800 bomen per jaar. Dit cijfer telt uitsluitend de “toegekende” vergunningen op uit de openpermits-databank. Op 1 juli 2026 zijn nog eens 636 extra bomen veroordeeld tot kap na afgifte van een vergunning, 1.067 bomen zijn het voorwerp van nieuwe aanvragen, bovenop de 2.140 bomen die sinds 2025 nog in behandeling zijn. Samen gaat het vandaag dus om 3.207 bomen in gevaar. (bron : openpermits.brussels)
Nog verontrustender is dat de analyse van het collectief aantoont dat 70% van de kapgevallen betrekking heeft op openbare of parastatale projecten. De druk op het Brusselse boompatrimonium vloeit dus in hoofdzaak voort uit onvoldoende afgewogen, uiteenlopende politieke keuzes die al te vaak blind worden doorgedrukt ten nadele van volwassen bomen en van een langetermijnvisie.
Het Brusselse paradox of het – late – moment van bewustwording?
De cijfers van Leefmilieu Brussel tonen aan dat iets minder dan de helft van het Gewest bedekt is met vegetatie, met een geschatte bedekking van 49% in 2023, tegenover 55% in 2016. Tegelijkertijd steeg de verhardingsgraad van 40% in 1993 naar 53% in 2022. (BISA tabel 12.1.3.2.)
Deze cijfers zijn opvallend, want in deze periode van hoge zomertemperaturen pleiten tal van Brusselse verkozenen, zowel in meerderheid als oppositie, voor meer stedelijke verkoeling, net op het moment dat de vegetatie achteruitgaat en de bodem verder wordt volgebetonneerd, terwijl Sciensano tegelijk een oversterfte van 39% meldt, vooral in stedelijke agglomeraties. Voor Help4Trees is deze tegenstelling niet langer houdbaar.
Naast die tegenstelling voedt het publieke debat ook een cognitieve vertekening: men focust vooral op wat moet worden geplant, ingericht, gebouwd of gecompenseerd, en veel minder op wat moet ophouden te worden gekapt en wat absoluut als eerste prioriteit moet worden bewaard.
Een wettelijk kader dat zijn doel mist
HELP4Trees herinnert eraan dat de Natuurordonnantie, een van de meest omvattende wetgevingen in Europa, door de opeenstapeling van afwijkingen haar doel niet haalt als zij de afkalving van het boompatrimonium laat voortduren. Anderzijds wordt het „We Are Nature“-vonnis (een moratorium ter bescherming van onbebouwde terreinen van meer dan 0,5 hectare, uitgesproken op 29 oktober 2025) niet nageleefd door het Gewest. Tot slot heeft de klimaatnoodmotie die in 2019 door de 19 gemeenten werd bekrachtigd, geen bindende werking en wordt ze per gemeente verschillend ingevuld.
Wanneer de boomkruinen verdwijnen en levende bodems achteruitgaan, ligt het probleem niet bij het ontbreken van regels, maar bij het uitblijven van toepassing ervan. Voor het collectief wijst deze situatie op een diepe kloof tussen recht, discours en realiteit op het terrein, en op een schrijnend gebrek aan vaste, leesbare, opgevolgde en coherente uitvoering: het ontbreken van een echte politieke wil om ons leefmilieu en habitat te beschermen.
Ecologische bijdragen van stedelijke bomen |
|---|
Koolstofopslag + Luchtkwaliteit + Thermische regulering + Waterregulering + Bodembescherming + Geluidsreductie + Biodiversiteit + Landschappelijke waarde + Welzijn en recreatie + Culturele en erfgoedwaarde |
Burgers slaan al decennia alarm
Terwijl de instellingen zich verspreiden, documenteren burgers, waarschuwen ze, mobiliseren ze zich en redden ze soms wat nog te redden valt.
Meer dan honderd collectieven zijn al decennialang actief in het Gewest om de vegetatie en levende bodems te beschermen. Al meer dan twintig jaar signaleren bewoners en klokkenluiders de achteruitgang van het Brusselse boompatrimonium: wijlen André Robe, het Tuiniers Forum des Jardiniers, Natabru, Inter-Environnement Bruxelles, BRAL, Brussel Natuur en vele anderen op lokaal en gewestelijk niveau. Onvermoeibaar benadrukken deze burgers – die hier het meest bij betrokken zijn en als experts uit de praktijk gelden – het belang van het behoud van levende bodems en de bomen die daarin groeien (zie dossier "Bomen" van Inter-Environnement Bruxelles - in het Frans)
HELP4Trees sluit aan bij die continuïteit en vraagt vandaag aan de hele politieke wereld om deze alarmerende oproep niet langer als achtergrondruis te behandelen, maar haar legitimiteit te erkennen als een volgehouden herinnering aan het algemeen belang.
De illusie van compensatie |
|---|
Honderd grote bomen vervangen door honderd jonge planten herstelt het verlies niet. Integendeel, het creëert gedurende tientallen jaren een functioneel vacuüm op het vlak van schaduw, verkoeling, kroonbedekking, holtes, oude schors, dood hout en het leefgebied dat volwassen bomen bieden. Het duurt minstens 15 jaar voordat een volwassen boom opnieuw zijn ecosysteemdiensten levert, en dat nog alleen als hij het overleeft. Een onmiddellijk en zeker verlies kan dus niet ernstig worden voorgesteld als gecompenseerd door een latere, onzekere en uitgestelde toekomstige winst. |
Politieke afspraak van 8 juli 2026
Help4Trees nodigt burgers, journalisten en verkozenen uit om de parlementaire interpellatie van 8 juli 2026 om 9.00 uur bij te wonen, in de Commissie Leefmilieu, zaal 206 van het Brussels Parlement of via het YouTube-kanaal van het Brussels Parlement.
In Brussel gaat het niet langer om de vraag of bomen nuttig zijn; daarover is iedereen het inmiddels eens. De enige overblijvende vraag is: wanneer zal het Gewest bomen behandelen als een onmisbaar erfgoed dat moet worden beschermd, en niet als een vage belofte?
De petitie
HELP4Trees is een burgercollectief van bezorgde inwoners dat zich inzet voor het behoud van de bomen in de stad. https://joverbockhaven.wixsite.com/petitionhelp4trees
(FR) Interpellation - dossier PRESSE 2026 07 05.pdf
PDF 4.4 MB
Johanne Verbockhaven (FR, EN)
Anne Bonew (FR, NL, EN)